Obecnie bardzo popularna jest instytucja upadłości konsumenckiej. W niniejszym artykule przedstawię podstawowe założenia postępowania upadłościowego wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (często nazywanego „upadłością konsumencką”).
W pierwszej kolejności wskazać należy, że co do zasady upadłość konsumencka dedykowana jest przez dla osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej, ponieważ w przypadku przedsiębiorców co do zasady właściwy jest odrębny tryb postępowania upadłościowego. W obu przypadkach warunkiem ogłoszenia upadłości dłużnika jest powstanie po jego stronie niewypłacalności związanej z utratą możliwości regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Niewypłacalność najczęściej będzie polegała na tym, że dłużnik nawet jeżeli chciałby to nie jest w stanie na bieżąco regulować swoich zobowiązań pieniężnych, utracił płynność finansową i w ten sposób wpadł w spiralę długów. Co istotne, w przypadku upadłości konsumenckiej brak możliwości uiszczenia przez dłużnika kosztów sądowych, a w niektórych przypadkach nawet brak dochodów i majątku dłużnika nie stanowią przeszkody dla ogłoszenia jego upadłości konsumenckiej.
W przypadku pozytywnego rozpoznania wniosku Sąd ogłasza upadłość konsumencką dłużnika. Na skutek ogłoszenia upadłości cały majątek dłużnika staje się z mocy prawa masą upadłości, którą od tego momentu zarządza ustanowiony dla dłużnika syndyk masy upadłości. Czynności dłużnika mające na celu zbycie lub obciążenia masy upadłości są nieważne. Od tego momentu wszelkie postępowania egzekucyjne prowadzone przez Komorników z majątku dłużnika z mocy prawa podlegają zawieszeniu. Syndyk po objęciu funkcji m.in. ustala składniki masy upadłości, ich lokalizacje, ewentualnie podejmuje niezbędne czynności dla ich odzyskania. Następnie syndyk przystępuje do likwidacji (spieniężania) masy upadłości i w miarę uzyskiwania środków dokonuje planów podziału pieniędzy pomiędzy wierzycieli wymienionych na liście wierzytelności. Jeżeli dłużnik nie ma majątku, to etap likwidacji masy upadłości jest pomijany.
Kolejnym etapem upadłości konsumenckiej jest przyjęcie przez Sąd upadłościowy planu spłaty wierzycieli, którego projekt sporządza syndyk. Co do zasady plan spłaty wierzycieli jest sporządzany na maksymalnie 36 miesięcy, a wysokość części dochodów które dłużnik ma co miesiąc przeznaczać na spłatę wierzycieli jest uzależniona od wysokości jego dochodów oraz sytuacji rodzinnej i majątkowej. Dla przykładu osoba uzyskująca 3.000 zł netto dochodu może zostać zobowiązana w planie spłaty wierzycieli do spłat w wysokości 1.000-1.200 zł netto aby pozostała część wystarczała na jej utrzymanie. Po wykonaniu przez dłużnika obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli Sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań dłużnika powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli. W ten sposób dłużnik uzyskuje efekt oddłużenia i część jego zobowiązań niezaspokojona w trakcie upadłości konsumenckiej jest umarzana. Z kolei jeżeli dłużnika nie wywiązuje się z warunków planu spłaty wierzycieli, to wówczas Sąd może umorzyć postępowanie i nie dojdzie do oddłużenia. W praktyce może się również zdarzyć tak, że sytuacja majątkowa dłużnika nie pozwala mu na dokonanie jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli. Wówczas Sąd na wniosek syndyka może umorzyć zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli lub warunkowo umorzyć te zobowiązania. Decyzja Sądu będzie uzależniona od okoliczności powstania zadłużenia, przyczynienia się i winy dłużnika oraz jego stanu rodzinnego, stanu zdrowia itd.
W ostatniej kolejności wskazać należy, że na skutek upadłości konsumenckiej nie wszystkie rodzaje długów podlegają umorzeniu. Przykładami takich długów są zobowiązania alimentacyjne, orzeczone przez Sąd grzywny czy zobowiązania do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Zaufaj naszemu doświadczeniu
W pracy kierujemy się profesjonalizmem, odpowiedzialnością oraz indywidualnym podejściem do każdej sprawy. Stawiamy na przejrzystą komunikację z klientem oraz jasne zasady współpracy. Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej lub chcesz skonsultować swoją sprawę, skontaktuj się z kancelarią. Zespół prawników przeanalizuje Twoją sytuację i zaproponuje najlepsze rozwiązanie prawne.
