Każdy z nas na co dzień zawiera szereg umów, począwszy od najpopularniejszych takich jak umowa sprzedaży czy pożyczki, po rzadziej stosowane umowy kontraktacji lub leasingu. Dla zawarcia umowy sprzedaży ruchomości (np. telewizora) nie jest wymagane zachowanie formy pisemnej lecz wystarczą zgodne oświadczenia woli stron, które mogą być wyrażone ustnie, a nawet w sposób dorozumiany (np. poprzez odbiór ceny i wydanie towaru). Stąd często nawet podczas jednego dnia jesteśmy w stanie zawierać wiele tego typu umów.
Ustawodawca dostrzegając potrzebę ochrony kupujących (a w szczególności konsumentów) ustanowił ustawową odpowiedzialność sprzedawcy względem kupującego za wady fizyczne rzeczy sprzedanej. Wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową (np. brak właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć czy brak przydatności do celu dla którego rzecz została kupiona). Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady fizyczne jest ograniczona czasowo i wynosi 2 lata w stosunku do ruchomości, a 5 lat w stosunku do nieruchomości liczone od daty wydania rzeczy sprzedanej. W przypadku sprzedaży używanych ruchomości termin odpowiedzialności sprzedawcy może być skrócony do 1 roku. Dla zachowania terminu wystarczy stwierdzenie wady w tym okresie. Terminy te są terminami podstawowymi określonymi w ustawie, a strony umowy zawsze mogą je wydłużyć.
Aby skorzystać z uprawnień z tytułu rękojmi za wady, kupujący ma obowiązek zgłosić wadę sprzedawcy niezwłocznie po jej wykryciu (reklamacja). Zgłaszając wadę kupujący ma prawo złożyć jednostronne oświadczenie o obniżeniu ceny (gdy wada jest nieistotna) albo odstąpić od umowy (gdy wada jest istotna). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że wada istotna uniemożliwia korzystanie z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem (np. lodówka nie chłodzi). Z kolei wada nieistotna to wszelkie inne wady (np. wady estetyczne). W przypadku złożenia oświadczenia o jednostronnym obniżeniu ceny z uwagi na wady nieistotne, obniżenie ceny powinno być proporcjonalne do wartości wady (np. 10-20% ceny). Z kolei skutkiem odstąpienia od umowy z uwagi na ujawnienie wady istotnej jest obowiązek zwrotu wzajemnych świadczeń, tj. kupujący zwraca na koszt sprzedawcy wadliwy towar, a sprzedający ma obowiązek zwrotu całości ceny.
Sprzedawca ma możliwość uniknięcia negatywnych dla siebie skutków ww. oświadczeń, w przypadku gdy niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Stąd po zgłoszeniu reklamacji sprzedawcy często obiecują, że reklamację rozpatrzą i po jakimś czasie udzielą odpowiedzi. Jednakże kupujący nie ma obowiązku oczekiwać w nieskończoność i ma prawo niezwłocznie uzyskać odpowiedź ze strony sprzedawcy. Ustawa nie precyzuje co należy rozumieć przez termin „niezwłocznie” lecz w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że do 14 dni sprzedawca powinien zająć stanowisko czy reklamację uznaje czy nie. Natomiast czas niezbędny na usunięcie wad powinien być zawsze indywidualnie oceniany w stosunku do rzeczy wadliwej. Zrozumiałym jest, że mniej czasu potrzeba na naprawę butów czy płaszcza, a więcej na naprawę dachu albo samochodu. Jednakże w przypadku gdy naprawa ta się przedłuża albo w ogóle brak odpowiedzi ze strony sprzedawcy, kupujący ma prawo skorzystać z wyżej opisanych uprawnień z tytułu rękojmi. W przypadku gdy sprzedający odmawia uwzględnienia reklamacji albo zwrotu części czy całości ceny, wówczas sprawę winien rozstrzygnąć Sąd powszechny na skutek pozwu kupującego.
W ostatniej kolejności wyjaśnienia wymaga, że od zasady odpowiedzialności sprzedawcy wobec kupującego z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy sprzedanej przewidziane są pewne wyjątki. Pierwszym najczęstszym wyjątkiem jest sytuacja gdy obie strony sprzedaży są przedsiębiorcami i w umowie ograniczono lub zniesiono tę odpowiedzialność. Drugi wyjątek dotyczy sytuacji gdy sprzedający informuje kupującego o tym, że rzecz sprzedana ma wady, a kupujący wiedząc o nich mimo to decyduje się na zakup. Taka sytuacja bardzo często ma miejsce w przypadku sprzedaży samochodów, gdy sprzedający przygotowując ofertę sprzedaży wykonuje zdjęcia samochodu i w opisie wymienia usterki. Wówczas kupujący nie może powołać się na brak wiedzy o nich, skoro wyraźnie były one przedstawione na zdjęciach lub opisane (np. korozja czy rysy na lakierze).
Zaufaj naszemu doświadczeniu
W pracy kierujemy się profesjonalizmem, odpowiedzialnością oraz indywidualnym podejściem do każdej sprawy. Stawiamy na przejrzystą komunikację z klientem oraz jasne zasady współpracy. Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej lub chcesz skonsultować swoją sprawę, skontaktuj się z kancelarią. Zespół prawników przeanalizuje Twoją sytuację i zaproponuje najlepsze rozwiązanie prawne.
