Często można spotkać się z sytuacją gdy jedna rzecz przysługiwała wspólnie kilku osobom. W takim przypadku mamy do czynienia ze współwłasnością, którą dzielimy na współwłasność łączną (np. ustawowa wspólność majątkowa małżeńska) oraz współwłasność ułamkową. W dalszej części tekstu skupię się na tym drugim przypadku współwłasności, którego charakterystyczną cechą jest przysługiwanie współwłaścicielom udziałów w rzeczy wspólnej oznaczonych ułamkami.
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Jednakże do rozporządzenia rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Dlatego takie czynności jak rozbudowa istniejącego czy budowa nowego budynku wymagają zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości gruntowej. W przypadku braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą wystąpić do Sądu o wydanie rozstrzygnięcia.
Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności, co następuje na podstawie umowy lub orzeczenia Sądu. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną (np. w umowie) na czas nie dłuższy niż 5 lat. Ograniczenie można ponawiać na kolejne okresy nie dłuższe niż 5 lat.
Ustawodawca przewiduje trzy sposoby zniesienia współwłasności:
- Podział fizyczny (np. podział nieruchomości gruntowej na kilka działek i podział ich między współwłaścicieli). Jest to podstawowy sposób podziału rzeczy wspólnej, który powinien być w pierwszej kolejności stosowany chyba że taki podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.
- Podział z wyrównaniem udziałów, spłatą lub dopłatą. Jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia Sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych. Jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, Sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia. W razie rozłożenia dopłat i spłat na raty terminy ich uiszczenia nie mogą łącznie przekraczać 10 lat.
- Podział cywilny polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej oraz podziale sumy uzyskanej ze sprzedaży pomiędzy współwłaścicieli.
W ten sposób, na skutek zniesienia współwłasności, rzecz wspólna przysługiwać będzie pojedynczemu właścicielowi, co pozwala zakończyć wiele sporów i znacznie ułatwia dalsze zarządzanie tą rzeczą.
Zaufaj naszemu doświadczeniu
W pracy kierujemy się profesjonalizmem, odpowiedzialnością oraz indywidualnym podejściem do każdej sprawy. Stawiamy na przejrzystą komunikację z klientem oraz jasne zasady współpracy. Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej lub chcesz skonsultować swoją sprawę, skontaktuj się z kancelarią. Zespół prawników przeanalizuje Twoją sytuację i zaproponuje najlepsze rozwiązanie prawne.
