Umowa pożyczki jest jedną z najczęściej zawieranych umów cywilnoprawnych i pewnie każdy z czytelników miał już z nią do czynienia jako pożyczkodawca lub pożyczkobiorca. W pierwszej kolejności rozróżnienia wymaga umowa kredytu, gdzie kredyt zawsze jest udzielany na określony cel i przez instytucję finansową (np. bank lub spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa) od umowy pożyczki, gdzie umowa ta nie musi określać celu i każda osoba może jej udzielić. Co prawda przedmiotem pożyczki najczęściej są pieniądze lecz dopuszczalne jest również zawarcie umowy pożyczki rzeczy oznaczonych co do gatunku (np. paliwo, materiały budowlane, krzesła itd.). Od tych ostatnich należy rozróżnić rzeczy oznaczone co do tożsamości, które posiadają indywidualne cechy (np. samochód osobowy o numerze rejestracyjnym: … albo telewizor o numerze seryjnym: …).
Co do zasady zawarcie umowy pożyczki nie wymaga zachowania formy szczególnej i wystarczające jest wydanie przedmiotu pożyczki. Jednakże w przypadku umowy pożyczki, której wartość przekracza 1.000 zł, wymagane jest zachowanie formy dokumentowej. Aby umowa mogła zostać zakwalifikowana jako pożyczka musi określać co najmniej dane stron i przedmiot pożyczki. Jednakże umowa ta może zawierać dodatkowe klauzule takie jak: zasady zwrotu pożyczki, odsetki kapitałowe (oprocentowanie) przysługujące pożyczkodawcy za okres korzystania z pożyczonego kapitału czy odsetki za opóźnienie przysługujące pożyczkodawcy w przypadku gdy pożyczkobiorca uchybi terminowi zwrotu pożyczki. Ponadto zwrot pożyczki może zostać w umowie zabezpieczony, np. wekslem czy zastawem, zastawem rejestrowym albo przewłaszczeniem na zabezpieczenie na składnikach majątku pożyczkobiorcy lub osoby trzeciej. Bez wątpienia dodatkowe zabezpieczenie znacząco zwiększa szansę na odzyskanie przedmiotu pożyczki przez pożyczkodawcę.
Pożyczkodawca może odstąpić od umowy pożyczki i odmówić wydania przedmiotu umowy, jeżeli zwrot pożyczki jest wątpliwy z powodu złego stanu majątkowego pożyczkobiorcy. Uprawnienie to nie przysługuje pożyczkodawcy, jeżeli w chwili zawarcia umowy wiedział o złym stanie majątkowym pożyczkobiorcy lub z łatwością mógł się dowiedzieć o tej okoliczności. Dlatego przed zawarciem umowy warto zbadać stan majątkowy pożyczkobiorcy i ocenić czy jego majątek oraz dochody pozwalają na spłatę pożyczki.
Jeżeli termin zwrotu pożyczki nie został oznaczony w umowie (np. w przypadku umowy ustnej), pożyczkobiorca zobowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu 6 tygodni po jej wypowiedzeniu przez pożyczkodawcę. Zatem pożyczkodawca domagając się zwrotu takiej pożyczki powinien w pierwszej kolejności na piśmie wypowiedzieć ją wypowiedzieć, odczekać co najmniej 6 tygodni od daty doręczenia dłużnikowi wypowiedzenia i dopiero po upływie tego terminu jego roszczenie staje się wymagalne, a on ma prawo dochodzić swojego roszczenia, w tym na drodze sądowej. Z kolei w przypadku gdy umowa pożyczki określa termin zwrotu wypowiedzenie umowy jest zbędne. Dlatego lepszym rozwiązaniem jest zawieranie umowy pożyczki na piśmie i jednoznaczne oznaczenie daty jej zwrotu.
Roszczenie pożyczkodawcy wobec pożyczkobiorcy o zwrot kapitału przedawnia się po upływie 6 lat od daty upływu terminu zwrotu, przy czym odsetki jako świadczenie okresowe przedawniają się już po upływie 3 lat od daty ich wymagalności. Natomiast w przypadku gdy pożyczkodawca jest przedsiębiorcą, to zarówno jego roszczenie o zwrot kapitału, jak i o odsetki przedawnia się już po upływie 3 lat.
Zaufaj naszemu doświadczeniu
W pracy kierujemy się profesjonalizmem, odpowiedzialnością oraz indywidualnym podejściem do każdej sprawy. Stawiamy na przejrzystą komunikację z klientem oraz jasne zasady współpracy. Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej lub chcesz skonsultować swoją sprawę, skontaktuj się z kancelarią. Zespół prawników przeanalizuje Twoją sytuację i zaproponuje najlepsze rozwiązanie prawne.
