Pewnie każdy z Państwa słyszał kiedyś o przedawnieniu roszczeń, które należy odróżnić od przedawnienia karalności czynów zabronionych czy przedawnienia wykonania kary. W niniejszym artykule postaram się bliżej przedstawić tę instytucję prawną skupiając się na przedawnieniu roszczeń cywilnoprawnych.
Regułą jest, że roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu, a wyjątki od tej zasady określa ustawa (np. roszczenie o zniesienie współwłasności czy roszczenie właściciela o zaprzestanie naruszeń prawa własności). Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.
Co istotne, po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi (tj. osobie, która zaciągnęła zobowiązanie nie prowadząc działalności gospodarczej albo bez związku z tą działalnością). W wyjątkowych przypadkach Sąd może, po rozważeniu interesów stron, nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli wymagają tego względy słuszności.
Co do zasady termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Kodeks cywilny przewiduje dla niektórych roszczeń odmienne terminy przedawnienia np. dwa lata dla roszczenia sprzedawcy będącego przedsiębiorcą o zapłatę ceny sprzedaży. Ustawowe terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną, w tym w umowie.
Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (tj. kolejny dzień po terminie zapłaty). Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. Bieg przedawnienia roszczeń o zaniechanie rozpoczyna się od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, nie zastosował się do treści roszczenia.
Ustawodawca rozróżnia zawieszenie przedawnienia gdy przedawnienie biegnie, ulega zawieszeniu i kontynuuje swój bieg (np. co do roszczeń, które przysługują jednemu z małżonków przeciwko drugiemu – przez czas trwania małżeństwa) oraz przerwanie biegu przedawnienia, które skutkuje tym, że po ustaniu przyczyny przerwania biegnie ono od początku na nowo (np. uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje albo przez każdą czynność przed Sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed Sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia). Zatem w przypadku złożenia pozwu do Sądu lub wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego do Komornika Sądowego dochodzi do przerwania biegu przedawnienia, które nie biegnie w czasie trwania tych postępowań oraz biegnie na nowo po ich zakończeniu.
Z kolei z perspektywy dłużnika, w przypadku upływu terminu przedawnienia i mimo to dochodzenia przez wierzyciela zapłaty wierzytelności przed Sądem, dłużnik ma może podnieść zarzut przedawnienia roszczenia, co pozwoli mu uniknąć obowiązku zapłaty.
Zaufaj naszemu doświadczeniu
W pracy kierujemy się profesjonalizmem, odpowiedzialnością oraz indywidualnym podejściem do każdej sprawy. Stawiamy na przejrzystą komunikację z klientem oraz jasne zasady współpracy. Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej lub chcesz skonsultować swoją sprawę, skontaktuj się z kancelarią. Zespół prawników przeanalizuje Twoją sytuację i zaproponuje najlepsze rozwiązanie prawne.
