Obecnie coraz popularniejsze jest zawieranie umów (a w szczególności sprzedaży czy o świadczenie usług) przez internet, telefonicznie czy we własnym domu z przedstawicielem przedsiębiorcy. Ustawodawca klasyfikuje takie umowy jako zawierane poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość. W przypadku gdy zawieramy taką umowę w celach prywatnych (tj. nie związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub zawodową) jesteśmy konsumentem.
Ustawodawca dostrzegając potrzebę wzmożonej ochrony praw konsumentów, jako nieprofesjonalnych uczestników obrotu gospodarczego uchwalił ustawę z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 134, 730, 1495), która ma zastosowanie do umów zawieranych po dniu wejścia w życie tej ustawy co nastąpiło 25 grudnia 2014 roku. Ustawa ta wprowadza dla przedsiębiorców szereg obowiązków m.in. informacyjnych, a dla konsumentów uprawnienia, przy czym najważniejszym z nich wydaje się prawo konsumenta do odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa i to bez podawania przyczyny. Aby odstąpienie było skuteczne konsument powinien złożyć przedsiębiorcy oświadczenie o odstąpieniu od umowy w terminie 14 dni od daty dostarczenia towaru, a w razie braku towaru podlegającego dostarczeniu od daty zawarcia umowy. Odstąpienie może nastąpić w formie pisemnej (wtedy termin jest zachowany gdy najpóźniej w ostatnim dniu oświadczenie zostanie nadane listem poleconym) albo elektronicznie gdy przedsiębiorca dopuszcza taką możliwość komunikacji. Odstąpienie nie wymaga dla swej ważności korzystania z żadnego formularza, choć może on być wykorzystany, a przedsiębiorca ma obowiązek taki wzorzec oświadczenia o odstąpieniu od umowy nam udostępnić.
Przyczyną dla której ustawodawca wprowadził prawo konsumenta do odstąpienia od powyższych kategorii umów jest zapewnienie konsumentom możliwości zbadania towaru i podjęcia decyzji czy chcą go zatrzymać czy nie. Wszakże w przeciwieństwie do umów zawieranych tradycyjnie, w przypadku umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość brak możliwości wcześniejszego zbadania towaru, a towar przedstawiony w ofercie i na zdjęciach często może różnić się od towaru nam dostarczonego. Skutkiem odstąpienia od umowy jest uznanie umowy za niezawartą i powstanie obowiązku dla obu stron do zwrotu wzajemnych świadczeń. Zatem konsument ma obowiązek odesłać zamówione towary przedsiębiorcy i to na jego koszt, a przedsiębiorca ma obowiązek zwrotu całości ceny i kosztów wysyłki. W przypadku gdy przedsiębiorca odmówi dobrowolnego zwrotu pieniędzy sprawa może zostać skierowana na drogę sądową.
Na marginesie podkreślić należy, że ustawodawca przewiduje pewne wyjątki od zasady wedle której konsument może odstąpić od powyższych typów umów bez podawania przyczyny. Dla przykładu w przypadku gdy przedmiotem umowy są usługi i konsument oświadczył, że domaga się aby niezwłocznie zostały mu one dostarczone (np. odpłatne usługi telewizyjne czy internetowe) i nie chce oczekiwać 14 dni, wtedy odstąpienie jest dopuszczalne lecz konsument ma obowiązek ponieść koszty otrzymanych usług do daty odstąpienia. Również art. 38 ustawy o prawach konsumenta określa przypadki gdy konsument nie ma prawa odstąpić od umowy, np. gdy umowa obejmuje usługi które już w całości zostały wykonane za wyraźną zgodą konsumenta czy w przypadku gdy przedmiotem umowy są rzeczy nieprefabrykowane lecz wykonane na indywidualne zamówienie i dostarczone konsumentowi.
Zaufaj naszemu doświadczeniu
W pracy kierujemy się profesjonalizmem, odpowiedzialnością oraz indywidualnym podejściem do każdej sprawy. Stawiamy na przejrzystą komunikację z klientem oraz jasne zasady współpracy. Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej lub chcesz skonsultować swoją sprawę, skontaktuj się z kancelarią. Zespół prawników przeanalizuje Twoją sytuację i zaproponuje najlepsze rozwiązanie prawne.
